پایگاه خبری مکتوبنامه: ؛بازار میلگرد و تیرآهن در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ برخلاف انتظار، مسیر یکدستی را طی نکرد و بازار میلگرد از ابتدای سال تا مرداد با جهش قابل توجهی همراه شد . بر اساس گزارش ها، میانگین قیمت هر کیلوگرم میلگرد از حدود ۵۲ هزار تومان در ابتدای سال، در مردادماه به حدود ۷۴ هزار تومان رسیده است که نشان از رشد حدود ۴۰ درصدی دارد . در مقابل، بازار تیرآهن با رشد کندتری همراه بوده و حدود ۵ درصد از میلگرد عقب مانده است . این جهش قیمت در حالی رخ داده که تقاضای واقعی در بخش ساخت و ساز به دلیل تداوم رکود و افزایش هزینه های تولید، به شدت کاهش یافته است و علت اصلی این رشد قیمت را باید در افزایش ۱۸۰ درصدی نرخ ارز در یک سال اخیر و همچنین افزایش قیمت شمش فولادی جستجو کرد که افزایش هزینه های تولید را به همراه داشته است . این عوامل نشان می دهد که بازار فولاد بیش از آنکه تحت تأثیر تقاضا باشد، تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی مانند نرخ ارز و قیمت مواد اولیه قرار دارد.
بازار میلگرد و تیرآهن در پنج ماه نخست ۱۴۰۵ برخلاف انتظار، مسیر یکدستی را طی نکرد. در حالی که رکود ساخت وساز همچنان پابرجا بود، میلگرد در مرداد اوج گرفت و تیرآهن عقب ماند. در نبود تقاضا چه عاملی بازار را متشنج کرد؟ بازار میلگرد و تیرآهن در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۵ بیشتر از آنکه روندی مشخص صعودی یا نزولی داشته باشد، تحت تاثیر تغییر مداوم عوامل اقتصادی و سیاسی قرار گرفت. نرخ ارز، ریسک های سیاسی، محدودیت انرژی، هزینه تولید و انتظارات فعالان بازار در مقاطع مختلف نقش پررنگی داشتند و باعث شدند قیمت ها لزوما از مسیر عرضه و تقاضای واقعی پیروی نکنند. در نتیجه، رشد قیمت همیشه به معنای افزایش مصرف نبود و کاهش قیمت نیز الزاما از افزایش عرضه ناشی نمی شد.
فروردین در شرایطی آغاز شد که بازار هنوز امکان کشف یک قیمت پایدار را نداشت. تعطیلات نوروزی حجم معاملات را کاهش داده بود و هم زمان ابهام سیاسی و اقتصادی باعث شد خریداران با احتیاط بیشتری رفتار کنند. میلگرد در محدوده نسبتا بالایی نوسان کرد، اما نشانهای از تقاضای قدرتمند دیده نشد. فروشندگان نیز به دلیل نگرانی از افزایش هزینهها و احتمال محدود شدن عرضه، تمایل چندانی به کاهش قیمت نداشتند.
تیرآهن نیز فضای مشابهی را تجربه کرد و تیرآهن ۱۸ ذوبآهن اصفهان تا محدوده ۲۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان پیش رفت. بنابراین فروردین را میتوان ماهی دانست که قیمتها در آن بیشتر تحت تاثیر انتظار و نگرانی از آینده قرار داشتند.
اردیبهشت انتظارات را تقویت کرد
با ورود به اردیبهشت، فعالیت بازار بیشتر شد اما ابهام همچنان باقی ماند. نگرانی از افزایش نرخ ارز و نزدیک شدن به فصل محدودیتهای انرژی، رفتار خریداران و فروشندگان را تحت تاثیر قرار داد. میلگرد میانه که ماه را در محدوده ۶۰ هزار تومان آغاز کرده بود، در پایان ماه به کانال ۶۴ هزار تومان رسید. با این حال، این رشد بیشتر از آنکه نتیجه رونق مصرف باشد به نگرانی از افزایش قیمت در آینده مربوط میشد.
تیرآهن نیز نوسان شدیدی را تجربه کرد. قیمت تیرآهن ۲۰ ذوبآهن اصفهان ابتدا کاهش یافت و سپس با رشد نرخ ارز و افزایش نگرانی درباره تولید تا حوالی ۳۲ میلیون تومان پیش رفت. این رفتار نشان داد که تیرآهن در برابر تغییر انتظارات حساسیت بالایی دارد و بخشی از خریدها با هدف جلوگیری از خرید گرانتر در آینده انجام میشد.
خرداد فشار تقاضا را آشکار کرد
خرداد نقطه تغییر بازار بود. کاهش انتظارات تورمی و انتشار اخبار سیاسی امیدوارکننده برای بازار، باعث شد نرخ ارز عقبنشینی کند و انگیزه خرید احتیاطی کاهش یابد. در چنین شرایطی که تقاضای مصرفی نیز ضعیف بود، خریداران از ورود سنگین خودداری کردند و فشار بیشتری بر قیمتها ایجاد شد.
میلگرد ۱۸ ذوبآهن اصفهان از محدوده ۶۲ هزار تومان در ابتدای ماه به حوالی ۵۷ هزار تومان در پایان خرداد رسید. تیرآهن ۲۰ نیز افت شدیدتری داشت و از حدود ۳۱ میلیون تومان به نزدیک ۲۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان کاهش یافت. این افت نشان داد که با کاهش حمایت روانی بازار، محصولات وابسته به پروژههای ساختمانی سریعتر تحت فشار قرار میگیرند. با این حال، هزینه تولید، حمل و نگرانی از محدودیت برق همچنان مانع از سقوط گسترده قیمتها شد.
تیرماه محدودیت عرضه را پررنگ کرد
با آغاز تیرماه، افزایش ریسکهای سیاسی، نوسان نرخ ارز و تشدید نگرانی درباره تامین انرژی صنایع فولادی، سمت عرضه را تحت فشار قرار داد. دیگر تنها انتظارات تورمی تعیینکننده نبود و هزینه تولید و احتمال کاهش عرضه نیز وارد معادله شد. کاهش ظرفیت تولید باعث شد فروشندگان مقاومت بیشتری در برابر افت قیمت داشته باشند.
میلگرد ۱۶ ذوبآهن اصفهان در این ماه بیش از ۷ هزار تومان افزایش قیمت داشت و سایر برندهای اصلی نیز رشد کردند. این افزایش در شرایطی اتفاق افتاد که بازار ساخت و ساز همچنان با رکود مواجه بود. بنابراین رشد قیمت بیشتر از سمت هزینه و عرضه تغذیه شد و نمی توان آن را نشانه بازگشت رونق مصرف دانست.
تیرآهن نیز در تیرماه حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان افزایش قیمت را تجربه کرد و تیرآهن ۱۸ ذوبآهن اصفهان از محدوده ۲۰ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان عبور کرد. محدودیت عرضه برخی سایزها و کاهش دسترسی به بعضی محصولات، اثر بیشتری بر قیمت تیرآهن گذاشت.
مرداد مسیر میلگرد و تیرآهن را جدا کرد
مرداد تفاوت میان دو محصول را بیشتر نشان داد. میلگرد به رشد خود ادامه داد، در حالی که تیرآهن وارد فاز اصلاح شد. میلگرد ۱۶ ذوبآهن اصفهان بیش از ۶ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش قیمت داشت و در هفتههای پایانی وارد کانال ۷۰ هزار تومان شد. میلگرد میانه و ظفر بناب نیز افزایش قیمت داشتند.
در این مقطع، افزایش قیمت میلگرد بیشتر از شرایط بازار بالادست، قیمت شمش، محدود شدن برخی عرضهها و رشد قیمتهای پایه تاثیر گرفت. ضعف تقاضای ساختوساز همچنان ادامه داشت اما این عامل به تنهایی نتوانست فشار هزینه و محدودیت عرضه را خنثی کند.
در مقابل، تیرآهن ۱۸ ذوبآهن اصفهان در نیمه دوم مرداد حدود ۲۸۰ هزار تومان کاهش قیمت داشت و کانال ۲۰ میلیون تومان را از دست داد. رفتار فایکو و یزد نیز مشابه بود. این روند نشان داد که تقاضای واقعی هنوز توان همراهی با رشد هزینهها را ندارد و تیرآهن به دلیل وابستگی بیشتر به پروژههای ساختمانی و عمرانی، در برابر رکود آسیبپذیرتر است.
محدودیت انرژی معادله بازار را تغییر داد
پنج ماه نخست سال نشان داد که ظرفیت اسمی تولید دیگر لزوما به معنای عرضه واقعی نیست. محدودیت برق، کاهش نرخ بهرهبرداری و نگرانی درباره تامین انرژی باعث شد سمت عرضه اهمیت بیشتری پیدا کند. با این حال، ضعف تقاضای داخلی بخشی از اثر کاهش تولید را خنثی کرد و اجازه نداد محدودیت عرضه به یک بحران عمومی قیمتی تبدیل شود.
تفاوت عملکرد میلگرد و تیرآهن نیز از همین شرایط ناشی شد. میلگرد به دلیل ارتباط بیشتر با شمش و گردش بالاتر در بازار، توان بیشتری برای انتقال افزایش هزینه به قیمت نهایی دارد، اما تیرآهن به دلیل وابستگی بیشتر به پروژههای ساختمانی و نقدشوندگی متفاوت در برابر رکود تقاضا آسیبپذیرتر است.
بازار با رشد انتخابی ادامه میدهد
در مجموع، فروردین تا مرداد ۱۴۰۵ دوره گذار بازار مقاطع از نوسانهای عمدتا روانی به سمت محدودیتهای واقعیتر عرضه بود. در ابتدای سال، نرخ ارز و ریسکهای سیاسی نقش اصلی را داشتند. خرداد ضعف تقاضا را آشکار کرد و از تیرماه محدودیت تولید و افزایش هزینهها وزن بیشتری پیدا کرد.
در پایان مرداد، نمیتوان از رونق بازار یا ریزش فراگیر قیمتها صحبت کرد. قیمتها در برابر کاهش مقاومتر شدهاند، اما تقاضای واقعی هنوز توان ایجاد یک موج صعودی گسترده را ندارد. ادامه مسیر بازار به وضعیت انرژی، قیمت شمش، نرخ ارز، حجم عرضه کارخانهها و توان خرید مصرفکنندگان بستگی دارد.
در چنین شرایطی، احتمال ادامه رشدهای انتخابی و اصلاحهای مقطعی بیشتر از شکلگیری یک روند یکپارچه است. میلگرد فعلا قدرت بیشتری برای حفظ قیمت نشان میدهد در حالی که تیرآهن همچنان ضعف تقاضای پروژهای را بهتر منعکس میکند.