پایگاه خبری مکتوبنامه: تالار شیشهای تهران با پرواز سنگین شاخص کل و تشکیل صدها صف خرید، در آستانه ورود به ابرکانال روانی ۷ میلیون واحدی قرار گرفت؛ رخدادی کمسابقه که نشان از چرخش آشکار سرمایهها از ابزارهای کمریسک به سمت سهام دارد.
بورس تهران در معاملات اخیر یکی از متفاوتترین و پرتقاضاترین روزهای خود را پشت سر گذاشت؛ بهطوریکه با رشد یکپارچه قیمتها در تقریباً تمامی نمادها، شاخص کل عملاً در آستانه فتح مرز تاریخی ۷ میلیون واحدی ایستاد. آنچه این جهش را از رشدهای پیشین متمایز میکند، خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت و هجوم سنگین سرمایههای خرد به تالار شیشهای است. برای بررسی ریشههای این تغییر رفتار و شرایط لازم برای تثبیت بورس در فاز جدید، به گفتوگو با مهدی بنیاسدی، کارشناس مسائل اقتصادی و مجتبی باقری، کارشناس ارشد بازار سرمایه پرداختهایم.
تغییر رفتار نقدینگی در اقتصاد تورمی
مهدی بنیاسدی، کارشناس اقتصادی در تحلیل چرایی این جهش فراگیر اظهار کرد: آنچه در بازار رخ داد، نتیجه حرکت همزمان تمامی صنایع و نمادها بود و نه صرفاً تحرک چند شرکت بزرگ و شاخصساز؛ موضوعی که از توزیع متوازن و گسترده نقدینگی در کل بازار سهام حکایت دارد.
وی گفت: در یک اقتصاد تورمی، سرمایهها همواره در جستوجوی بازاری هستند که بتواند ارزش واقعی دارایی را در برابر افت ارزش پول حفظ کند. وقتی بازار سرمایه برای مدتی طولانی از رالی بازارهای موازی نظیر ارز و طلا عقب میماند، ادراک «جاماندگی بورس» در میان فعالان اقتصادی تقویت میشود.
این کارشناس اقتصادی افزود: اکنون سرمایهگذاران به این جمعبندی تحلیلی رسیدهاند که قیمت بخش قابل توجهی از سهام شرکتها در مقایسه با نرخ ارز، واقعیتهای تورمی و ارزش جایگزینی بنگاهها هنوز ظرفیت بازدهی و رشد بالایی دارد؛ از این رو ورود پول به بورس شدت گرفته است.
نقش سیگنالهای هزینهای و سیاستی
بنیاسدی با اشاره به نقش سیگنالهای هزینهای و سیاستی یادآور شد: انتشار اخباری چون افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، نگاه معاملهگران را بیش از پیش به سمت صنایع اثرپذیر بهویژه گروه پالایشی معطوف کرده و با توجه به وزن این صنعت در نماگر اصلی، محرک اولیه را فراهم کرد؛ اما نباید تمام تحولات امروز را به یک خبر تقلیل داد. رشد همزمان فلزات، پتروشیمیها، بانکها و صنایع کوچکتر نشان داد محرک اصلی بسیار فراتر از یک خبر منفرد یا گروهی خاص بوده است.
وی درخصوص شرایط پایداری این رشد خاطرنشان کرد: رشد پرهیجان شاخص برای چند روز متوالی امری دستیافتنی است، اما ورود به یک فاز صعودی پایدار نیازمند متغیرهای بنیادیتری است؛ بورس برای حفظ این مسیر به تزریق پیوسته نقدینگی، صیانت از اعتماد سرمایهگذاران و شفافیت در تصمیمگیریهای کلان اقتصادی وابسته است تا رونق فعلی به یک جرقه زودگذر تبدیل نشود.
هجوم کمسابقه پول حقیقی به سهام
در ادامه، مجتبی باقری، کارشناس ارشد بازار سرمایه با اشاره به هجوم بیسابقه و ورود ۵/۷ تا ۷/۷ هزار میلیارد تومانی پول حقیقی به سهام، حقتقدمها و صندوقهای سهامی تصریح کرد: مهمترین مشخصه دادوستدهای اخیر، هجوم کمسابقه پول حقیقی به سهام و در نقطه مقابل، خروج سنگین نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت بود؛ امری که نشان میدهد فعالان بازار رسماً راهبرد خود را تغییر دادهاند.
وی افزود: پیام بسیار مهمتر این دادوستدها را باید در خروج بیش از ۵/۳هزار میلیارد تومان پول از صندوقهای درآمد ثابت جستوجو کرد. قرار گرفتن این دو داده آماری در کنار یکدیگر نشان میدهد سرمایه با شتاب در حال کوچ از ابزارهای بدون ریسک به داراییهای پرریسکتر است که نشانه روشنی از بالا رفتن چشمگیر ریسکپذیری سهامداران به شمار میرود.
باقری در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود این عطش، ارزش معاملات در محدوده ۲۵ تا ۲۶ هزار میلیارد تومان ماند، اظهار کرد: پایینتر بودن گردش معاملات نسبت به حجم عطش موجود، نه نشانه ضعف بلکه ناشی از نبود عرضه در بازار بود. قفل شدن بیش از ۹۹درصد بازار در صفوف خرید و محدودیت دامنه نوسان در کنار عقبنشینی فروشندگان موجب شد بخش بزرگی از تقاضا امکان تبدیل شدن به معامله را پیدا نکند و پشت صفها بلاتکلیف بماند.
این تحلیلگر بازار سرمایه درخصوص کانال ۷ میلیون واحدی تصریح کرد: رسیدن به این مرز تاریخی بیش از آنکه یک مانع فنی باشد، یک سد روانی برای فعالان است. عبور از این ارقام رُند همواره نگاهها را دوباره به تالار بورس جلب میکند، اما کیفیت معاملات پس از عبور از این محدوده اهمیتی دوچندان دارد.
تثبیت بورس در مدار جدید نیازمند راستیآزمایی است
باقری با تأکید بر اینکه تثبیت بورس در مدار جدید نیازمند راستیآزمایی در روزهای پیشرو است، یادآور شد: پس از جهشهای سریع، کاملاً طبیعی است بخشی از سهامداران برای نقد کردن سود کوتاهمدت اقدام به فروش کنند. نقطه عطف و آزمون حیاتی بازار دقیقاً در همین نقطه رقم میخورد؛ اگر نقدینگی جدید آنقدر عمق و توان داشته باشد که این موج عرضهها را در روزهای آینده ببلعد و هضم کند، میتوان گفت بورس رسماً وارد یک فاز رونق بلندمدت شده است.
وی تأکید کرد: در صورتی که با شروع عرضهها، ورود پول متوقف شود یا خروج سرمایه صورت گیرد، هیجان فعلی فروکش خواهد کرد؛ بنابراین پیام امروز بورس مبنی بر جدی گرفتن دوباره بازار سهام، زمانی رسمیت مییابد که جریان نقدینگی در برابر شناسایی سود فروشندگان مقاومت نشان دهد و بازار از عمق کافی برخوردار باشد.