پایگاه خبری مکتوبنامه: تبیین مثلث طلایی خدمات: «تمامیت، کفایت و عدالت»
رئیس سازمان بهزیستی کشور در تبیین آسیبشناسی ساختار خدمترسانی در نظامهای اداری جهان و انطباق آن با مأموریتهای بهزیستی اظهار داشت: دولتها در پهنه بینالملل عموماً با سه چالش بنیادین روبهرو هستند؛ نخست، بازماندن بخشی از جامعه از چتر خدمات؛ دوم، ناکافی بودن کیفیت خدمات ارائهشده؛ و سوم، توزیع ناعادلانه امکانات.
وی افزود: ما بر مبنای این آسیبشناسی، «مثلث طلایی» بهزیستی را بر سه اصل بنیادین پایهریزی کردیم:
- تمامیت: پوشش فراگیر به گونهای که هیچ نیازمندی از سپهر خدمات سازمان بازنماند.
- کفایت: استانداردسازی و تضمین کیفیت شایسته خدمات ارائهشده.
- عدالت: توزیع کاملاً عادلانه و مساواتمحور فرصتها در سراسر جغرافیای کشور، منطبق بر فلسفه بعثت انبیا و اقامه قسط.
راهبرد «تثبیت ارزشها با اصلاح روشها» و ریلگذاری ۱۳ چرخش تحولآفرین
دکتر حسینی با اشاره به شعار بنیادین سازمان مبنی بر «تثبیت و ترویج ارزشهای سازمانی با اصلاح روشها» تصریح کرد: با بهرهگیری از دانش آیندهپژوهی و خرد جمعی نخبگان، رویهها و روشهای اجرایی در قالب یک تبارشناسی چهارگانه (تأسیسی، تعدیلی، تعطیلی و تثبیتی) مورد واکاوی قرار گرفت و همانند الگوهای سند تحول بنیادین، ۱۳ چرخش تحولآفرین برای خروج از ایستایی سازمانی و ورود به پویایی تدوین شد
تشریح تفصیلی چرخشهای سیزدهگانه تحولی بهزیستی:
۱. چرخش از «مؤسسهمحوری و مرکزگرایی» به «خانوادهمحوری»
وی با تأکید بر اینکه بدترین خانواده از بهترین مراکز نگهداری باکیفیتتر و اثربخشتر است، بیان داشت: خانواده و مدرسه «جعبه سیاه جامعه» هستند و فردای کشور در گرو مناسبات امروز این دو نهاد است. در همین راستا، ۷۰ درصد از اعتبارات حوزه اجتماعی به سمت برنامههای خانوادهمحور سوق یافته، حق پرستاری و ویزیت در منزل رشد ۹۰ تا ۱۰۰ درصدی داشته و الگوهای نوینی نظیر ایجاد مراکز جامع سلامت خانواده، روزانهسازی و کوچکسازی مراکز، تقویت فرزندخواندگی، طرحهای حامی، خانواده میزبان و امدادبگیران با جدیت کلید خورده است.
۲. چرخش از «مستمریپردازی و اعانهبگیری محض» به «فرصتآفرینی و توانمندسازی همهجانبه»
معاون وزیر با رد نگاه متکی بر افزایش آماری مستمریبگیران گفت: افتخار واقعی ما خروج عزتمندانه جامعه هدف از چرخه حمایتی از طریق توانمندسازی است. در این مسیر، چرخه هفتمرحلهای (از غربالگری و استعدادیابی تا آموزش، مهارت، اشتغال، تولید و توزیع) اجرایی شده و تأسیس صندوق ضمانت سرمایهگذاری فرصتهای شغلی و آموزش مهارتی ۲۴۳ هزار دانشآموز رقم خورده است.
وی تأکید کرد: در طول دو سال اخیر، بالغ بر ۱۱۸ هزار فرصت شغلی پایدار برای معلولان و مددجویان ایجاد شده که این رقم ۶۵ درصد از کل عملکرد ۴۴ سال پیش از آن در تاریخ بهزیستی فراتر رفته است. همچنین واگذاری ۲۵ هزار واحد مسکونی (رشد ۴۶ درصدی) و اهدای ۱۰ هزار سری جهیزیه در همین راستا محقق شده است.
.
۳. چرخش از توانمندسازیهای مرسوم به «توانمندسازیهای نوین، فناورانه و هنرپایه»
دکتر حسینی با اشاره به راهاندازی سامانههای توانبخشی از راه دور و استقرار اتاقهای هنر در ۱۰۶۱ مرکز توانبخشی اعلام کرد: راهاندازی «خانه هنر معلولان» در استانهای اصفهان، فارس و خراسان جنوبی آغاز شده و به زودی در بوشهر، مشهد و سراسر کشور گسترش مییابد تا بستری برای درخشش هنرمندان دارای معلولیت و تجلی توانمندیهای ناشناخته آنان باشد.
۴. چرخش از مدیریت سنتی به «فناوریهای نوین و دادهمحوری مبتنی بر هوش مصنوعی»
وی از ورود جدی سازمان بهزیستی به تعامل با بزرگترین هلدینگهای فناورانه خبر داد و گفت: به زودی بزرگترین پروژه داشبورد مدیریتی و تصمیمسازی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی در سازمان بهزیستی به بهرهبرداری خواهد رسید.
۵. چرخش از «رویکرد پاتولوژیک و آسیبمحور» به «نگاه پیشگیرانه و رشدمدار»
توسعه کمی و کیفی غربالگریهای بینایی، اوتیسم، غربالگری چشم سالمندان، مداخلات مقابله با تروما و اختلالات پس از سانحه (PTSD) و رشد ۱۲۰ درصدی آموزشهای پیشگیرانه در سطح خانوادهها و محلات، از محورهای اصلی این چرخش اعلام شد.
. چرخش از «سالمندی مخاطرهآمیز» به سمت «سالمندی سالم و فعال»
رئیس سازمان بهزیستی کشور با هشدار نسبت به سرعت بالای رشد جمعیت سالمندی یادآور شد: هماکنون ۱۴ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل میدهند اما با بالاترین شتاب جهانی، در سال ۱۴۳۰ بیش از ۳۱ درصد جمعیت کشور سالمند و سالخورده خواهند بود. در مواجهه با سناریوهای سالمندی، تشکیل شورای سالمندان در تمامی استانها، پیوستن ۱۹ شهر به شبکه شهرهای دوستدار سالمند و تدوین و پیگیری لایحه جامع حمایت از سالمندان به عنوان اولویت در دستور کار قرار گرفته است.
۷. چرخش از «برنامههای تفکیکی و ایزولهکننده» به «برنامههای تلفیقی، اجتماعیساز و فراگیر»
وی بر لزوم حضور طبیعی و برابر افراد دارای معلولیت و جامعه هدف در متن بطن جامعه و پرهیز از جداسازی آنان تأکید کرد.
۸. چرخش از «مدیریت هیجانزده و سیاستزده» به «مدیریت مشارکتی، دانشبنیان و شایستهسالار»
دکتر حسینی با اشاره به فرآیند علمی انتصابات تصریح کرد: ۹۵ درصد مدیران منصوبشده در این دوره، نفرات نخست معرفیشده توسط کمیته انتصابات بودهاند که اعضای آن از چهرههای صاحبنام، باتجربه و حتی رقبای پیشین اینجانب برای تصدی ریاست سازمان بودند. علاوه بر این، با اتکا به نگاه حرفهای و فارغ از سیاستزدگی، از ظرفیت ارزشمند معاونان و مدیران متخصص ادوار گذشته نیز در بالاترین سطوح استفاده شده است.
.
۹. چرخش از «اتکای صرف به منابع دولتی» به سمت «توسعه کمی و کیفی مشارکتهای مردمی»
وی با اشاره به طراحی زیستبوم جامع مشارکت و تدوین ۱۲ رهیافت عملیاتی افزود: برخلاف قواعد مرسوم جهان که در شرایط بحران و جنگ مشارکتهای عمومی کاهش مییابد، در جریان بحرانهای اخیر و آنچه تحت عنوان «جنگ رمضان و معکوسسازی قواعد» به رشته تحریر درآوردم، همدلی مردم بینظیر بود؛ بهطوریکه مشارکتهای مردمی بهزیستی با رشدی ۴۱۰ درصدی به ۱۷۵۰ میلیارد تومان کمک نقدی رسید؛ این مشارکت در سال ۱۴۰۴ نیز رشدی ۵۳ درصدی نسبت به سنوات قبل و افزایش ۷۸ درصدی در ششماهه نخست سال جاری را ثبت کرده است.
۱۰. چرخش از «نظام متمرکز و متصلب اداری» به «توسعه رویکردهای اجتماعمحور، محلهگرا و طرح ملی سلام»
معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور این چرخش را بستر تولد طرح بزرگ ملی «سلام» (سلامت اجتماعی محلهمحور) خواند و تشریح کرد: هیچ سازمانی در کشور به اندازه بهزیستی از تشکلها و گروههای تخصصی اجتماعمحور برخوردار نیست. اجرای طرحهای شناختهشدهای همچون مانا، پازک، ماز، همیاران سلامت روان، CBR و گروههای خودیار، زیربنای این تحول محلهمحور هستند.
دستاوردهای میدانی طرح سلام محله و آمادگی برای رونمایی ملی
دکتر حسینی با اعلام آخرین آمار و شبکه اجرایی طرح سلام در سطح کشور گفت:
- راهاندازی و ساماندهی ۲ هزار و ۷۵۰ کانون محلهمحور در اقصینقاط کشور.
- پشتیبانی شبکه با اتکا به ۲ هزار و ۵۰۰ مرکز مثبت زندگی و ۳ هزار تسهیلگر حرفهای.
- بهرهگیری از ظرفیتهای محلی شامل ۵۳۰ مسجد و حسینیه، ۲۳۲ مدرسه و ۱۹۰ مرکز بهزیستی.
- عضویت و داوطلبی بیش از ۳۷۰ هزار نفر از هموطنان در قالب ۱۱ گروه تخصصی داوطلبی.
- بهرهمندی بالغ بر ۷۰۰ هزار نفر از مردم کشور از خدمات طرح سلامت اجتماعی محلهمحور.
وی در پایان این بخش اعلام کرد: طرح ملی سلام پس از تبیین در کارگاههای تخصصی همایش مشهد، طی دو هفته آینده با حضور ریاست محترم جمهوری در پهنه ملی رسماً رونمایی و ابلاغ خواهد شد.
میثاق در جوار مضجع رضوی
رئیس سازمان بهزیستی کشور در بخش پایانی سخنان خود، همزمانی و آغاز رویدادهای بزرگ از مشهد الرضا(ع) را دارای برکتی ماندگار توصیف کرد و گفت: همانگونه که بنای مجمع خیرین مدرسهساز کشور در سال ۱۳۷۷ و جامعه خیرین حامی معلولان از جوار مرقد امام مهربانیها نهاده شد و منشأ تحولات تاریخی گشت، طرح سلام محله نیز از این خطه نورانی متولد و سراسری میشود.