پایگاه خبری مکتوبنامه: مراجعه به درمانگاههای ملکی تأمین اجتماعی و دریافت نسخه برای بسیاری از بیماران تنها آغاز مسیر درمان است. کمبود داروها در داروخانه مراکز ملکی، محدودیت در تعداد تحویلی، پوششندادن بیمهای و تفاوت در برندها، بیماران را به خرید دارو از داروخانههای آزاد و پرداخت هزینههای بالاتر وادار میکند.
برای بیماران تحت پوشش تأمین اجتماعی در تهران، که جمعیتی حدود ۹.۹ میلیون نفر را شامل میشود، وضعیت دارو بهخصوص در مراکز درمانی ملکی چالشبرانگیز است. متوسط هر نسخه سرپایی ۳.۸ قلم دارو دارد، اما میزان دریافت این داروها از داروخانههای ملکی و نیاز به مراجعه به داروخانههای خارج هنوز روشن نیست و باید روایت میدانی بیماران را بررسی کرد.
برخی بیماران از نبود داروی لازم در داروخانه درمانگاههای ملکی گلایهمندند و اشاره میکنند که گاهی فقط بخشی از نسخه تامین میشود و برای مابقی باید به داروخانههای آزاد مراجعه کرد. این مشکل بیشتر در داروهای تخصصیتر یا داروهای مصرف طولانیمدت مانند داروهای دیابت، قلبی و عروقی و روانی مشهود است.
داروهای معمولی و داروهای تخصصی
بیماران بر این اعتقادند که داروهای عمومی همچون قرصهای سرماخوردگی، آنتیبیوتیکها و داروهای زیرزبانی معمولاً در داروخانهها موجود و تحت پوشش بیمه هستند، اما مشکلات اساسی در تامین داروهای تخصصی یا برندهای خاص ایجاد میشود.
یک بازنشسته سرپرست خانواده درباره پمادها و داروهای پوستی میگوید: «۹۰ درصد داروها را آزاد تهیه میکنم. اغلب این داروها در درمانگاه موجود نیستند و گاهی فقط نصف نسخه را تامین میکنند.» این تفاوت در تامین داروها به لحاظ اقتصادی برای خانوادههایی با درآمد محدود فشار اقتصادی محسوسی وارد میکند.
مشکل داروهای مصرف طولانیمدت و تخصصی
داروهای دیابت مانند گلوکوفاژ و مشابه آن، که بیماران باید بهطور مستمر مصرف کنند، نمونههایی از داروهای مشکلساز هستند. برخی بیماران اعلام میکنند که متفورمین ایرانی در درمانگاه موجود است، اما گلوکوفاژ باید از خارج تهیه شود.
- قیمت آزاد متفورمین ۵۰۰ میلیگرم برای ۱۰۰ عدد حدود ۴۵۰ هزار تومان است.
- گلورنتا ۱۰.۵ میلیگرم برای ۳۰ عدد حدود ۳۶۰ هزار تومان و گلورنتا ۲۵.۵ میلیگرم ۵۱۰ هزار تومان.
- گلوکوفاژ ۵۰۰ میلیگرم برای ۱۰۰ عدد تقریباً یک میلیون و ۱۹۰ هزار تومان و ۱۰۰۰ میلیگرم برای ۳۰ عدد، ۶۹۳ هزار تومان است.
در زمینه انسولین گزارشی متفاوت وجود دارد؛ برخی بیماران توانستهاند انسولین را از درمانگاه ملکی دریافت کنند ولی کیفیت نمونههای ایرانی محل بحث است. قیمت آزاد یک آمپول نوورپید انسولین در بازار دارویی حدود ۸۹۰ هزار تومان است، که بیشتر از قیمت اعلامی رسمی است.
داروهای قلبی و عروقی و مشکلات پوشش بیمهای
بیماران قلبیعروقی از کمبود داروهایی مانند وارفارین، آتورواستاتین، پلاویکس و آپیکسابان شکایت دارند. گاهی نسخه تنها بخشی از داروها را تامین میکند و بقیه باید آزاد خریداری شود.
- آتورواستاتین ۴۰ میلیگرم برای ۱۰۰ عدد آزاد نزدیک به ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد.
- قرص آپیکسابان که برای جلوگیری از لخته شدن خون تجویز میشود، گاهی کمبود و هزینه بالایی دارد.
داروهای اعصاب و روان مانند رتالین، کلونازپام، بوسپیرون و سرترالین نیز برخی اوقات در مراکز ملکی تامین نمیشوند.
محدودیت در ویتامینها و مکملها
گروهی از بیماران از محدود بودن یا نبود پوشش بیمهای در داروهای ویتامینی و مکملها گلایه دارند. ویتامینهایی مانند D، B۶، بکمپلکس، C و B۱ در مواردی تنها به تعداد محدود و تحت پوشش بیمه ارائه میشوند و بیش از آن باید به صورت آزاد خریداری شوند.
به ویژه ویتامین D که ماهانه فقط دو عدد ارائه میشود و آزمایش آن از تعهدات بیمه تامین اجتماعی خارج شده، در حالی که بسیاری از کارگران و بازنشستگان کمدرآمد نیازی به کنترل دورهای وضعیت آن دارند.
داروهای مربوط به بیماریهای پوکی استخوان و درمانهای جانبی
داروهای مربوط به پوکی استخوان مانند پرولیا و درمانهای تخصصی مانند تزریق سیمان استخوان برای شکستگیهای مهره کمر، نگرانیهایی درباره پوشش بیمهای کامل دارند.
یک بیمار با پوکی استخوان و عوارض ناشی از آن، علاوه بر دارو، نیازمند درمانهای تخصصی و فیزیوتراپی است که هزینه آن ممکن است مستقیماً بر عهده بیمار باشد.
کمبود داروهای ساده و پرمصرف
حتی داروهای ساده مانند استامینوفن کدئین و پمادهای چشمی نیز گاهی در داروخانههای ملکی موجود نیستند و بیماران به ناچار به مراکز فروش آزاد مراجعه میکنند.
تعدادی از بیماران گزارش دادهاند که داروهای پرمصرف و سادهای مانند متوکلوپرامید برای کودکان یا پماد بتامتازون چشمی را باید به صورت آزاد تهیه کنند، زیرا داروخانههای ملکی در مقاطعی با کمبود مواجه هستند.