پایگاه خبری مکتوبنامه: در آییننامه اجرایی جدید نظام رتبهبندی معلمان، احراز رتبههای ۴ (دانشیارمعلم) و ۵ (استادمعلم) وابسته به داشتن حداقل سابقه خدمت معلمی به ترتیب ۱۵ و ۲۱ سال است. این موضوع موجب شده بررسی نحوه محاسبه سنوات واقعی خدمت معلمی، به ویژه درباره سوابق تحصیلی و خدمت سربازی، دوباره مورد توجه قرار گیرد.
بر اساس آییننامه مصوب ۱۴۰۴، شرط داشتن سابقه خدمت معلمی معتبر برای رسیدن به رتبههای ۴ و ۵ ضروری است. به این معنا که داشتن سابقه کلی همچون مجموع سابقه بیمه یا استخدامی کافی نیست، بلکه سابقه واقعی فعالیت در حرفه معلمی باید تأمینکننده حداقل ۱۵ سال برای رتبه ۴ و ۲۱ سال برای رتبه ۵ باشد.
سابقه دانشگاه و محاسبه سنوات رتبهبندی
در روزهای اخیر برخی منابع مرتبط با امور فرهنگیان اعلام کردهاند که دوران تحصیل در دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی به عنوان «سابقه خدمت معلمی» برای احراز شرط سنوات تعیینشده در رتبهبندی ۴ و ۵ به حساب نمیآید. به طور مشخص، چهار سال دوران تحصیل در این دانشگاهها و دو سال دوران تربیت معلم در محاسبه حداقل سابقه خدمت معلمی تفکیک و از سابقه قابل قبول جدا خواهد شد.
نکته کلیدی آن است که آییننامه هیأت وزیران فقط سابقه واقعی خدمت معلمی را ملاک دانسته و بحث اصلی در مورد کدام بخش از کل سابقه فرد برای احراز شرط ۱۵ یا ۲۱ سال قابل قبول است، مطرح است؛ بنابراین سابقه دانشگاهی به عنوان سابقه خدمت معلمی محسوب نمیشود.
خدمت سربازی و رتبهبندی معلمان
در موضوع خدمت سربازی نیز دو سال خدمت سربازی عادی جزو سوابقی نیست که در سابقه خدمت معلمی برای رتبههای ۴ و ۵ محسوب شود. با این حال، سابقه سربازمعلمی از وضعیت متفاوتی برخوردار است زیرا فرد در این مدت در فرآیند آموزشی و تدریس فعالیت داشته است.
نتیجه این است که امکان دارد معلمی با سابقه ثبتشده ۱۷ سال، به دلیل داشتن سالهایی از تحصیل و خدمت سربازی عادی، سابقه خدمت معلمی کمتر از ۱۵ سال در نظر گرفته شود.
امکان کاهش رتبه ۴ یا ۵ به دلیل سابقه ناکافی
از سوی فرهنگیان دغدغه ایجاد شده است که آیا رتبه ۴ یا ۵ ممکن است در صورت تفکیک سوابق و تشخیص نرسیدن به حداقل سابقه خدمت معلمی کاهش یابد. برخی اطلاعیههای تخصصی ذکر کردهاند که اگر معلم رتبه ۴ داشته باشد ولی سابقه قابل قبول خدمت معلمی کمتر از ۱۵ سال باشد، ممکن است به رتبه پایینتر منتقل شود.
آییننامه جدید نیز پیشبینی کرده است که رتبهبندی مبتنی بر ارزیابیهای مکرر عملکرد بوده و ممکن است رتبه تثبیت، ارتقا یا تنزل یابد؛ بنابراین رتبه یک وضعیت دائمی نیست.
تفاوت «سابقه استخدامی» و «سابقه خدمت معلمی»
یکی از موارد ابهامآمیز و مهم در این موضوع تفاوت میان سابقه استخدامی کلی و سابقه خدمت معلمی واقعی است. ممکن است فرهنگی به طور کلی مثلاً ۲۰ سال سابقه داشته باشد، اما همه این سالها در آموزشوپرورش خدمت موثر معلمی نبوده است. بخشی از سابقه ممکن است مربوط به تحصیل، سربازی یا خدمت در دستگاههای دیگر باشد که در شرط سنوات رتبهبندی متفاوت ارزیابی میشوند.
آییننامه ۱۴۰۴ تأکید دارد که ملاک اصلی فقط مدت زمان خدمت معلمی قابل قبول است.
سوابق کار در دستگاههای دیگر و خدمت در مناطق محروم
در رابطه با سوابق بیمهای در سایر دستگاهها، گفته شده که این موارد صرفاً به دلیل ثبت در سابقه کلی، برای شرط حداقل سابقه رتبههای ۴ و ۵ قابل قبول نیستند.
خدمت در مناطق محروم و کمتر توسعهیافته، اگرچه در برخی مقررات امتیاز ساعات تعیین میکند، اما این امتیاز در مرحله فعلی برای احراز حداقل سابقه ۱۵ و ۲۱ سال رتبههای ۴ و ۵ در نظر گرفته نمیشود.
چه افرادی باید بیشتر توجه کنند؟
- فرهنگیانی که سابقه آنها نزدیک به مرز حداقل سنوات تعیینشده است، مثلاً معلمی با ۱۷ سال سابقه که چهار سال تحصیلش جزو آن است.
- معلمانی که سابقه کلی ثبتشدهشان بسیار بیشتر از سابقه خدمت معلمی واقعی است و بخشی از آن مربوط به سربازی عادی یا سوابق خارج از آموزشوپرورش است.
این افراد بهتر است سوابق ثبتشده در پرونده و سامانه رتبهبندی خود را با دقت تحلیل کنند تا از وضعیت دقیق سابقه خدمت معلمی خود مطمئن شوند.
مقایسه شرایط قبلی و جدید رتبهبندی
آییننامه جدید شرط «سابقه خدمت معلمی» را به طور واضح مطرح کرده و آن را ملاک اصلی قرار داده است. بنابراین موضوع اساسی دقت بالاتر در نحوه محاسبه سنوات است نه الزاما افزودن شرط جدیدی.
بنا بر اطلاعرسانیهای اخیر، دوره تحصیل دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی، دوران تربیت معلم، خدمت سربازی عادی و سوابق خارج از آموزشوپرورش ممکن است در حداقل سابقه قابل قبول رتبههای ۴ و ۵ در نظر گرفته نشوند.
روش بررسی وضعیت توسط فرهنگیان
سامانه رتبهبندی معلمان فعال است و فرآیند تشکیل پرونده، بارگذاری مستندات و صدور احکام بر اساس آییننامه سال ۱۴۰۴ و بخشنامههای آموزشوپرورش انجام میشود.
اگر فردی در رتبه ۴ یا ۵ است و بخش قابل توجهای از سابقهاش مربوط به تحصیل، سربازی یا فعالیت در دستگاههای دیگر است، بهتر است سابقه واقعی خدمت معلمی را محاسبه و در صورت مغایرت با حکم خود موضوع را به واحد امور اداری و کارگزینی محل خدمت اطلاع رسانی کند.
در شرایط فعلی حداقل سنوات ۱۵ سال برای دانشیارمعلم و ۲۱ سال برای استادمعلم اهمیت خاصی دارد و در بازبینی احکام به دقت ارزیابی میشود.