پایگاه خبری مکتوبنامه: مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی در سال ۱۴۰۵، فرمول تعیین مستمری و تاثیر میانگین حقوق دو سال آخر، همچنین سابقه بیمه و نکات کلیدی مربوط به آن در این مطلب بررسی شده است. سازمان تامین اجتماعی برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته احکام افزایش سالانه و متناسبسازی صادر کرده است.
در سازمان تامین اجتماعی، مبلغ مستمری بازنشستگی به سابقه پرداخت حق بیمه و حقوق مشمول بیمه بستگی دارد. طبق ماده ۷۷ قانون تامین اجتماعی، متوسط مزد یا حقوق بیمه شده در دو سال پایانی، یکی از مهمترین مبناهای محاسبه مستمری است. افزایش حقوق در سالهای پایانی خدمت میتواند بر مستمری تأثیر بگذارد، اما این افزایش باید در چارچوب مقررات باشد و هر افزایش حقوق ناگهانی و بدون ضابطه مستمری را افزایش نمیدهد.
مبنای اصلی محاسبه حقوق بازنشستگی
مهمترین ملاک تعیین مستمری متوسط حقوق مشمول بیمه در دو سال آخر پرداخت حق بیمه است. بر اساس ماده ۷۷ قانون تامین اجتماعی، متوسط حقوق برابر با مجموع حقوق مشمول بیمه در دو سال پایانی تقسیم بر ۲۴ است. بنابراین، ملاک تنها آخرین حقوق دریافتی نیست، بلکه متوسط حقوق در این دوره مورد توجه قرار میگیرد.
برای مثال، اگر فردی در دو سال آخر مبالغ متفاوتی به عنوان حقوق مشمول بیمه دریافت کرده باشد، سازمان تامین اجتماعی مجموع مبالغ مشمول بیمه این دوره را محاسبه کرده و متوسط آن را تعیین میکند.
فرمول محاسبه حقوق بازنشستگی
فرمول اصلی بر اساس ماده ۷۷ به شکل زیر است:
- مستمری بازنشستگی = متوسط حقوق دو سال آخر × سنوات پرداخت حق بیمه ÷ ۳۰
دو عامل مهم در این فرمول عبارتند از:
- متوسط حقوق مشمول بیمه در دو سال پایانی
- تعداد سالهای سابقه پرداخت حق بیمه
بنابراین، سابقه بیمه بیشتر و متوسط حقوق بالاتر میتواند بر مبلغ مستمری تاثیرگذار باشد، البته در چارچوب مقررات تعیین شده.
تاثیر سابقه بیمه و حقوق دو سال آخر
سابقه بیمه از ارکان اصلی تعیین مستمری است. مثلاً اگر فردی با متوسط حقوق ۲۰ میلیون تومان و ۳۰ سال سابقه بازنشسته شود، مستمری پایه وی حدود همین مبلغ خواهد بود. اما با ۲۵ سال سابقه، مستمری متناسب با نسبت سابقه به حدود ۱۶ میلیون و ۶۶۷ هزار تومان کاهش مییابد.
این مثال برای توضیح فرمول است و مبلغ نهایی مستمری میتواند تحت تأثیر مقررات صندوق، حداقل مستمری، مزایا و سوابق خاص متغیر باشد.
حداقل حقوق و تفاوت حقوق مشمول بیمه با دریافتی خالص
در تعیین مستمری، حداقلهای قانونی اهمیت دارد. طبق اعلام سازمان تامین اجتماعی در سال ۱۴۰۵، مستمری حداقل بگیران با افزایش ۶۰ درصدی به ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال رسیده است.
همچنین، مبلغ خالص دریافتی کارمند یا کارگر همیشه مبنای محاسبه مستمری نیست، بلکه حقوقی که حق بیمه بر اساس آن پرداخت شده است ملاک است. مزایا و پرداختهای غیرمشمول بیمه باید جداگانه بررسی شوند تا حقوق مشمول بیمه مشخص شود.
افزایش سالانه مستمری و متناسبسازی
افزایش سالانه حقوق بازنشستگان موضوعی جدا از فرمول تعیین مستمری است. در سال ۱۴۰۵، سازمان تامین اجتماعی مستمری حداقل بگیران را ۶۰ درصد و سایر سطوح را ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۰ ریال افزایش داده است.
علاوه بر آن، مرحله سوم متناسبسازی برای بیش از ۵ میلیون بازنشسته اجرا شده است که این مبالغ اضافه بر مستمری پایه پرداخت میشود.
مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی با سابقه کمتر از ۳۰ سال
اگر فردی با کمتر از ۳۰ سال سابقه بازنشسته شود، سابقه بیمه به شکل ضریب اعطایی در فرمول تعیین مستمری اثر مستقیم دارد. به عنوان مثال:
- ۱۰ سال سابقه: ضریب ۱۰/۳۰
- ۱۵ سال سابقه: ضریب ۱۵/۳۰
- ۲۰ سال سابقه: ضریب ۲۰/۳۰
- ۲۵ سال سابقه: ضریب ۲۵/۳۰
- ۳۰ سال سابقه: ضریب ۳۰/۳۰
بنابراین سابقه کمتر ماتناظر با مستمری کمتر است.
تغییرات سنوات لازم برای بازنشستگی در برنامه هفتم
موضوع سنوات الزامی بیمهپردازی برای بازنشستگی از فرمول مستمری جدا است. بر اساس آییننامه اجرایی ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم، افزایش سنوات الزامی بیمه پردازی برای برخی افراد پیشبینی شده است؛ ولی برای سابقههای بالاتر از ۲۸ سال جدول خاصی تعیین نشده است.