پایگاه خبری مکتوب‌نامه: بازنشستگان در بررسی فیش حقوقی خود ممکن است با اختلاف بین مبلغ درج‌شده در حکم و رقم واریز شده مواجه شوند. فیش حقوقی شامل ردیف‌هایی مانند اقساط، بیمه تکمیلی و کسورات قانونی است که هر یک می‌توانند مبلغ نهایی دریافتی را کاهش دهند.
به این ترتیب، کسورات حقوق هر بازنشسته بسته به شرایط شخصی و تعهدات ثبت‌شده در پرونده‌اش متفاوت است و نمی‌توان یک قاعده کلی برای همه بازنشستگان تعیین کرد. مبلغ درج‌شده در حکم حقوقی نمایانگر حقوق و مزایای کامل بازنشسته است، اما مبلغ واریزی پس از کسر این کسورات محاسبه می‌شود.
عوامل مؤثر بر کاهش مبلغ واریزی به حساب بازنشستگان
اصلی‌ترین مواردی که به کاهش دریافتی خالص بازنشستگان منجر می‌شوند، شامل موارد زیر است:
- اقساط وام و تسهیلات
- حق بیمه تکمیلی درمان
- کسورات قانونی
- بدهی‌ها و تعهدات مالی ثبت‌شده
- تعهدات بانکی
- سایر کسورات اختصاصی مرتبط با پرونده
وجود هر یک از این کسورات به شرایط خاص هر فرد بستگی دارد و ممکن است تمامی بازنشستگان با این کسورات مواجه نباشند.
جزئیات اقساط وام بازنشستگان
یکی از دلایل متداول کاهش حقوق ماهانه، کسر اقساط وام‌های دریافتی است. برای سال ۱۴۰۵، وام ضروری بازنشستگان کشوری به مبلغ ۷۵ میلیون تومان با کارمزد ۴ درصد و دوره بازپرداخت ۳۶ ماهه اختصاص یافته است. اقساط این تسهیلات به‌طور ماهانه از حقوق بازنشسته کسر می‌شود.
همچنین سایر تسهیلات مشابه که بازپرداخت آن‌ها از طریق کسر از حقوق انجام می‌گیرد، می‌تواند به کاهش مبلغ واریزی کمک کند.
در شهریور ۱۴۰۵، گزارش‌هایی مبنی بر کسر بیش از ۳ میلیون تومان از برخی بازنشستگان منتشر شد که این مبلغ به کارمزد وام مربوط می‌شد. در صورت مشاهده کسری غیرمنتظره، لازم است فیش حقوقی و جزئیات کسورات به دقت بررسی شود.
تأثیر حق بیمه تکمیلی بر حقوق
بیمه تکمیلی درمان نیز یکی از ردیف‌های کسورات است که می‌تواند مبلغ نهایی دریافتی را کاهش دهد. طبق اطلاع‌رسانی‌ها، کسر حق بیمه تکمیلی از خردادماه ۱۴۰۵ آغاز شده است.
برای سال ۱۴۰۵، حق بیمه طرح شماره یک ۸۰۰ هزار تومان و طرح شماره دو یک میلیون و ۴۰ هزار تومان تعیین شده است. در نتیجه، تعداد اعضای تحت پوشش و نوع طرح انتخابی بر مبلغ کسری تأثیرگذار خواهد بود.
برخی بازنشستگان اعلام کرده‌اند که بدون ثبت‌نام، مبلغ بیمه تکمیلی از حقوق آن‌ها کسر شده است. در این موارد، باید وضعیت بیمه‌ای فرد با اطلاعات ثبت‌شده در فیش حقوقی مطابقت داده شود و در صورت وجود مغایرت، از طریق کانال‌های رسمی صندوق و بیمه پیگیری گردد.
جدول مهم‌ترین کسورات حقوق بازنشستگان
- قسط وام: اقساط بازپرداخت تسهیلات طبق برنامه از حقوق کسر می‌شود.
- کارمزد تسهیلات: هزینه مربوط به وام که در صورت تعلق در فیش حقوقی منعکس می‌شود.
- بیمه تکمیلی: مبلغ بستگی به طرح انتخابی و تعداد افراد تحت پوشش دارد.
- کسورات قانونی: بر اساس الزامات قانونی اعمال می‌شود.
- تعهدات بانکی: مبالغ مربوط به تسهیلات یا تعهدات معتبر ثبت‌شده.
- بدهی ثبت‌شده: تعهدات مالی فرد که باید علت آن در فیش بررسی شود.
- سایر کسورات: موارد اختصاصی با توجه به وضعیت پرونده هر بازنشسته متفاوت است.
شایان ذکر است که علت دقیق کسری حقوق هر فرد تنها با بررسی فیش حقوقی همان فرد قابل تشخیص است.
گواهی کسر از حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵
گواهی کسر از حقوق با کسورات ماهانه تفاوت دارد و معمولاً در فرآیند دریافت تسهیلات بانکی یا ضمانت وام مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گواهی نشان می‌دهد که بخشی از حقوق بازنشسته، پس از کسر تعهدات قانونی، برای بازپرداخت تعهدات اختصاص یافته است.
طبق دستورالعمل سال ۱۴۰۵، تعهد کسر از حقوق بازنشستگان کشوری تا ۱۰۰ درصد حقوق پس از کسر تعهدات قانونی قابل صدور است. این در حالی است که رویه قبلی، سقف تعهد را ۶۰ درصد کل حقوق تعیین کرده بود.
سقف گواهی کسر از حقوق در سال ۱۴۰۵
- رویه قبلی: ۶۰ درصد کل حقوق
- رویه جدید در ۱۴۰۵: ۱۰۰ درصد حقوق پس از کسر تعهدات قانونی
افزایش سقف تعهد، امکان استفاده از تسهیلات با مبالغ بالاتر را فراهم می‌کند، اما مبلغ نهایی وام به شرایط بانک، اعتبارسنجی و حقوق بازنشسته نیز وابسته است.
نحوه دریافت گواهی کسر از حقوق
بازنشستگان می‌توانند از طریق درگاه خدمات الکترونیکی صندوق بازنشستگی کشوری نسبت به دریافت گواهی کسر از حقوق اقدام نمایند. در این درگاه علاوه بر این گواهی، خدمات دیگری مانند مشاهده فیش حقوقی، حکم حقوقی، تسهیلات و خدمات بیمه‌ای نیز ارائه می‌شود.
برای ثبت درخواست صدور گواهی، اطلاعاتی مانند مشخصات هویتی، شماره دفتر کل، نام بانک یا مؤسسه، مبلغ وام، نوع وام، تعداد اقساط و مدت بازپرداخت و مبلغ هر قسط درخواست می‌شود. در صورت ضمانت وام شخص دیگر، اطلاعات وام‌گیرنده نیز ممکن است لازم باشد.
همچنین اصالت گواهی صادرشده باید از طریق سامانه خدمات الکترونیکی صندوق توسط بانک یا مؤسسه ذی‌ربط بررسی شود.
اختلاف کسورات میان بازنشستگان
هر بازنشسته بر اساس وضعیت مالی، تسهیلات دریافتی، بیمه و تعهدات ثبت‌شده ممکن است با کسورات متفاوتی روبه‌رو باشد. یک نفر ممکن است تنها حق بیمه تکمیلی پرداخت کند و دیگری علاوه بر آن، اقساط چند تسهیلات را هم بپردازد.
تحلیل تفاوت مبلغ واریزی میان بازنشستگان بدون بررسی دقیق کسورات امکان‌پذیر نیست و نباید به معنای تفاوت در حقوق پایه آن‌ها تلقی شود.
چگونه بفهمیم چه مبلغی از حقوق کسر شده است؟
برای تعیین علت کاهش مبلغ واریزی، بازنشستگان باید فیش حقوقی همان ماه را از درگاه خدمات الکترونیکی صندوق دریافت کنند. در بخش کسورات، عناوین و مبالغ کسر شده قابل مشاهده است.
در صورت مشاهده مبلغ کسر شده بدون اطلاع یا خلاف انتظار، ابتدا باید عنوان کسری مشخص شود و سپس در صورت وجود مغایرت، موضوع از طریق مراجع رسمی صندوق بازنشستگی کشوری پیگیری گردد.
در نهایت، کمتر بودن مبلغ واریزی نسبت به رقم حکم حقوقی به تنهایی نشانه کاهش حقوق نیست و باید تمامی کسورات ثبت‌شده در همان ماه مورد توجه قرار گیرد.