پایگاه خبری مکتوبنامه: ؛شاید برای شما هم پیش آمده باشد که سالها از یک حساب بانکی استفاده نکرده و آن را فراموش کرده باشید. این حسابها که به آنها «حساب راکد» یا «غیرفعال» گفته میشود، نه تنها برای صاحب حساب میتوانند دردسرساز باشند، بلکه هزینههایی را نیز به بانکها تحمیل میکنند. در ایران، بانک مرکزی برای ساماندهی این حسابها و وجوه بلاتکلیف، دستورالعمل مشخصی را تدوین و به شبکه بانکی ابلاغ کرده است. در این گزارش، با تعریف دقیق، قوانین مربوطه و راهکارهای فعالسازی حسابهای راکد آشنا میشوید.
حساب راکد چیست و چه انواعی دارد؟
به بیان ساده، حساب راکد حسابی است که در یک بازه زمانی مشخص، هیچ فعالیتی از سوی صاحب آن روی آن انجام نشده باشد. این تعریف در سیستمهای بانکی مختلف، اندکی متفاوت است.
تعریف در ایران (بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی)
بر اساس دستورالعمل بستن حسابهای راکد که در سال ۱۴۰۲ توسط شورای پول و اعتبار تصویب شد، حساب راکد به حسابی گفته میشود که حدود دو سال بدون گردش مالی باقی مانده و مبلغ آن ۲ میلیون تومان یا کمتر باشد. از اول آذر ۱۴۰۲، این دستورالعمل در تمام بانکها لازمالاجرا شد.
ملاکهای تشخیص حساب راکد بر اساس نوع سپرده:
| نوع حساب | مدت عدم گردش مالی برای راکد شدن |
|---|---|
| حساب قرضالحسنه جاری | حداقل یک سال (بدون گردش مالی از طریق چک) |
| حساب سپرده سرمایهگذاری کوتاهمدت | حداقل دو سال |
| حساب قرضالحسنه پسانداز | حداقل سه سال |
نکته مهم: صرفاً برداشت، واریز، انتقال یا استعلام موجودی توسط خود مشتری، حساب را از حالت راکد خارج میکند و تراکنشهای سیستمی بانک مانند کسر کارمزد یا اضافه شدن سود، برای فعالسازی حساب محسوب نمیشود.
تعریف در سایر کشورها
برای درک بهتر، در برخی کشورها مانند مصر، حساب جاری که به مدت یک سال بدون هیچگونه تراکنش (برداشت، واریز، انتقال و حتی استعلام موجودی) باقی بماند، راکد محسوب میشود. این مدت برای حسابهای سرمایهگذاری به دو سال افزایش مییابد. همچنین، اگر مشتری یک حساب همراه (موبایل) را افتتاح کند و ظرف سه ماه آن را فعال نکند، حساب راکد و قابل لغو خواهد بود.
حساب راکد در ایران به کجا منتقل میشود؟
بر اساس قوانین بانک مرکزی، سرنوشت نهایی یک حساب راکد به شرح زیر است:
اطلاعرسانی به مشتری: بانک موظف است از طریق تلفن، پیامک یا سایر روشها با صاحب حساب تماس بگیرد و به او اطلاع دهد که حسابش راکد شده است و باید برای تعیین تکلیف آن اقدام کند.
انتقال به حساب بلاتکلیف: اگر صاحب حساب به بانک مراجعه نکند و حساب خود را فعال یا بسته نکند، بانک مجاز است موجودی حساب را به حسابی با عنوان «وجوه تعیین تکلیف نشده» یا «بلاتکلیف» منتقل کند.
بسته شدن نهایی: اگر حساب به مدت یک سال با موجودی صفر باقی بماند، بانک میتواند آن را به طور کامل ببندد.
چگونه حساب راکد خود را فعال کنیم؟
اگر متوجه شدید که حسابتان راکد شده است، نگران نباشید. فرآیند فعالسازی معمولاً ساده است:
مراجعه به شعبه: بهترین و مطمئنترین روش، مراجعه به یکی از شعب بانک مربوطه است. با ارائه مدارک شناسایی، درخواست فعالسازی مجدد حساب را بدهید. در این مرحله، معمولاً باید موجودی حساب خود را تأیید و فرم درخواست را پر کنید.
تماس با مرکز تلفنی: در برخی بانکها، امکان فعالسازی حساب راکد از طریق تماس با مرکز خدمات مشتریان و احراز هویت فراهم است.
جدول خلاصه قوانین حساب راکد در ایران
| عنوان | جزئیات |
|---|---|
| تعریف اصلی | حسابی با مبلغ ۲ میلیون تومان یا کمتر که حدود ۲ سال بدون گردش مالی باشد |
| مدت زمان برای حساب جاری | حداقل ۱ سال (بدون گردش از طریق چک) |
| مدت زمان برای حساب سرمایهگذاری | حداقل ۲ سال |
| مدت زمان برای حساب پسانداز | حداقل ۳ سال |
| نتیجه نهایی | انتقال وجوه به حساب بلاتکلیف و سپس بسته شدن حساب پس از مدتی با موجودی صفر |
| نحوه فعالسازی | مراجعه به شعبه بانک، احراز هویت و درخواست فعالسازی |
جمعبندی کاربردی
حساب راکد، حسابهایی هستند که برای مدت طولانی (معمولاً یک تا دو سال) بدون هیچگونه فعالیتی از سوی صاحب حساب باقی میمانند. در ایران، بانک مرکزی دستورالعمل دقیقی برای تعیین تکلیف این حسابها ابلاغ کرده است. بر اساس این دستورالعمل، بانکها موظفند ابتدا به مشتریان اطلاعرسانی کنند و در صورت عدم مراجعه، موجودی حساب را به حسابهای بلاتکلیف منتقل کنند و پس از مدتی حساب را ببندند.
بهترین راهکار برای جلوگیری از این اتفاق، بررسی دورهای حسابهای بانکی و انجام یک تراکنش ساده (حتی استعلام موجودی) برای حفظ فعال بودن حساب است.
سوالات متداول
۱. حساب راکد چیست و چه مدت زمانی باید بدون گردش باشد تا راکد شود؟
حساب راکد حسابی است که در آن برای مدت طولانی هیچگونه تراکنش انجام نشده است. در ایران، این مدت بسته به نوع حساب متفاوت است. برای حسابهای جاری حداقل یک سال، برای حسابهای سرمایهگذاری حداقل دو سال و برای حسابهای پسانداز حداقل سه سال است.
۲. اگر حساب بانکی من راکد شود، پول موجود در آن چه میشود؟
پول شما از بین نمیرود. بانکها موظفند با شما تماس بگیرند تا حساب را فعال یا ببندید. اگر مراجعه نکنید، موجودی شما به یک حساب بلاتکلیف منتقل میشود که میتوانید بعداً آن را دریافت کنید.
۳. مبلغ حساب راکد در ایران چقدر تعیین شده است؟
بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، حسابی که حدود دو سال بدون گردش مالی باقی بماند و مبلغ آن ۲ میلیون تومان یا کمتر باشد، راکد محسوب میشود.
۴. چگونه میتوانم حساب راکد خود را دوباره فعال کنم؟
با مراجعه به یکی از شعب بانک مربوطه و احراز هویت، میتوانید درخواست فعالسازی مجدد حساب خود را بدهید.