پایگاه خبری مکتوبنامه: به نقل از مشرق، در جریان جنگ ۴۰ روزه و پس از ایجاد محدودیت در تردد دریایی، برخی کشتیهای حامل کالاهای ایرانی، براساس قوانین و مقررات بینالمللی، محمولههای خود را در نخستین بنادر در دسترس تخلیه کردند. در این میان، بندر کراچی پاکستان به یکی از مهمترین محلهای توقف کانتینرهای متعلق به ایران تبدیل شد؛ بهگونهای که براساس آخرین آمار گمرک کراچی، حدود ۱۰ هزار کانتینر متعلق به صاحبان کالای ایرانی در این بندر متوقف شده است.
توقف این حجم از کانتینرهای ایرانی در بندر کراچی، علاوه بر ایجاد ابهام درباره نحوه انتقال و ترخیص محمولهها، هزینههای قابلتوجهی را نیز به صاحبان کالا تحمیل کرده است. دموراژ، انبارداری و دیتنشن از جمله هزینههایی هستند که در پی ماندگاری کانتینرها در بندر به بازرگانان تحمیل شده و ضرورت تعیین تکلیف هرچه سریعتر این محمولهها را افزایش داده است.
بسته جامع تشویقی پاکستان برای ترانشیپمنت در کراچی و قاسم
بااین حال، قاسم حبیبپور، دبیر انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، در نامهای از بسته جامع تشویقی پاکستان برای ترانشیپمنت در بنادر کراچی و قاسم خبر داده است.
براساس این نامه و حسب اعلام وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و اطلاعات منتشرشده از سوی وزارت امور دریایی پاکستان، دولت پاکستان در اوت ۲۰۲۶ بسته جامع تشویقی جدیدی را با هدف توسعه و افزایش ترانشیپمنت در بندر کراچی (KPT) و بندر قاسم (PQA) نهایی و اجرایی کرده است.
بر اساس مفاد این بسته، مشوقها و تخفیفهای قابلتوجهی در هزینههای بندری، انبارداری و خدمات ترمینالی برای محمولههای ترانشیپمنت در نظر گرفته شده است.
تخفیف ۸۰ درصدی برای ترانشیپمنت؛ ۳۰ روز انبارداری رایگان در کراچی
یکی از مهمترین مشوقهای پیشبینیشده در این بسته، کاهش پلکانی هزینههای Port Wet Charges متناسب با سهم بار ترانشیپمنت کشتیها است.
بر این اساس، برای کشتیهایی که ۵ تا ۱۰ درصد سهم بار آنها ترانشیپمنت باشد، ۲۰ درصد تخفیف در نظر گرفته شده است. این میزان برای سهم ۱۱ تا ۲۵ درصد به ۳۰ درصد، برای سهم ۲۶ تا ۵۰ درصد به ۵۰ درصد، برای سهم ۵۰ تا ۹۰ درصد به ۷۰ درصد و برای سهم ۹۰ تا ۱۰۰ درصد به ۸۰ درصد میرسد.
در دو سطح بالاتر، برای کشتیهای کانتینری نیز حداقل حجم ۲ هزار و ۳ هزار و ۵۰۰ TEU تعیین شده است.
در بندر کراچی (KPT) نیز تخفیف Wharfage بین ۲۰ تا ۸۰ درصد پیشبینی شده است. علاوه بر این، ۱۴ روز انبارداری رایگان در ترمینالها و ۳۰ روز انبارداری رایگان در محدوده TPX، تحت مسئولیت نماینده حمل، ارائه خواهد شد.
تخفیف صددرصدی Wharfage در بندر قاسم
در بندر قاسم (PQA) نیز تخفیف Wharfage به میزان ۱۰۰ درصد پیشبینی شده است. همچنین ۷ روز انبارداری رایگان در ترمینالها در نظر گرفته شده که در صورت جابهجایی تحت مسئولیت نماینده میتواند تا ۲۱ روز افزایش یابد.
چهار ترمینال اصلی کانتینری پاکستان نیز در اجرای این طرح مشارکت دارند که شامل KICT، SAPTL و KGTL در بندر کراچی و QICT در بندر قاسم است.
همچنین تخفیف Terminal Handling Charges یا THC برای بارهای ترانشیپمنت، برای سهم ۵ تا ۱۰ درصد معادل ۱۰ درصد، برای سهم ۱۱ تا ۲۵ درصد معادل ۲۰ درصد و برای سهم بیش از ۲۵ درصد تا سقف ۲۵ درصد تعیین شده است. این تخفیفات برای کانتینرهای ۲۰ و ۴۰ فوت اعمال خواهد شد.
کانتینرهای قدیمی همچنان نیازمند تعیین تکلیف جداگانه هستند
مطابق اطلاعیه منتشرشده، چهارچوب جدید جایگزین تمامی ابلاغیهها و SROهای قبلی مربوط به تخفیفات ترانشیپمنت خواهد شد و هدف از اجرای آن، ایجاد یک نظام واحد، شفاف و مبتنی بر عملکرد در دو بندر اصلی پاکستان عنوان شده است.
با این حال، براساس اعلام طرف پاکستانی، تخفیفات مذکور شامل کانتینرهایی است که از ۱۵ مردادماه ۱۴۰۵ در بنادر پاکستان تخلیه شدهاند و وضعیت کانتینرها و محمولههای قدیمی که پیش از این در بندر کراچی دپو شدهاند، نیازمند پیگیری و تعیین تکلیف جداگانه خواهد بود.
از سوی دیگر، شرایط دقیق بهرهمندی محمولههای مرتبط با ایران از تخفیفات اعلامشده، منوط به ضوابط و دستورالعملهای اجرایی، مقررات گمرکی و شرایط اعلامی بنادر، ترمینالها و اپراتورهای مربوطه خواهد بود.
از این رو، به شرکتهای حملونقل بینالمللی توصیه شده است پیش از برنامهریزی و اقدام عملیاتی، شرایط اجرایی و هزینههای مربوط به استفاده از این مشوقها را بهصورت دقیق بررسی کنند.
تخفیف ۸۰ درصدی هزینههای انبارداری برای کانتینرهای ایرانی
با این حال نیمه ماه گذشته، پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حملونقل اتاق بازرگانی تهران با اشاره به وضعیت کانتینرهای ایرانی در بندر کراچی گفت: به دلیل مشخص نبودن تعداد دقیق کانتینرها، هویت صاحبان کالا و نحوه ترخیص آنها، ابهامات زیادی در این زمینه وجود داشت.
وی افزود: علاوه بر این ابهامات، هزینههای سنگینی از جمله دموراژ، انبارداری و دیتنشن نیز به این کانتینرها تحمیل شده بود که برای رفع این مشکلات، پیگیریهای گستردهای از سوی تهران با طرف پاکستانی انجام شد.
رئیس کمیسیون حملونقل اتاق تهران ادامه داد: در نهایت تصمیم بر اعزام یک تیم تخصصی به پاکستان گرفته شد و هیئتی متشکل از اتاق ایران، اتاق تهران و سایر اتاقهای ذیربط به این کشور اعزام شدند.
سنندجی با ابراز خرسندی از اختصاص تخفیف ۸۰ درصدی هزینههای انبارداری، اظهار کرد: این تخفیف یکی از مهمترین دستاوردهای سفر هیئت ایرانی به پاکستان بود و میتواند بخش قابلتوجهی از بار مالی تحمیلشده به بازرگانان را کاهش دهد.
وی افزود: به نظر میرسد بهترین راهکار، حمل دریایی و تخلیه کانتینرها در بندرعباس یا چابهار باشد که شرایط مساعدتری برای انتقال این محمولهها دارند.
تخفیف پاکستان شامل کدام محمولههای ایران میشود؟
در شرایطی که حدود ۱۰ هزار کانتینر متعلق به صاحبان کالاهای ایرانی در بندر کراچی متوقف مانده است، تخفیفهای جدید پاکستان میتواند بخشی از هزینههای انبارداری و خدمات بندری را کاهش دهد؛ با این حال، تعیین تکلیف محمولههای قدیمی، ظرفیت مسیرهای زمینی و انتخاب مسیر بهینه برای انتقال این کانتینرها همچنان از چالشهای اصلی پیشروی تجارت ایران در این مسیر محسوب میشود.