پایگاه خبری مکتوبنامه: یافتههای یک پژوهش نشان میدهد تنها ۱۹ درصد از بازنشستگان از پلتفرمها و اپلیکیشنهای آنلاین برای دریافت خدمات رفاهی استفاده میکنند. این فاصله به عواملی مانند کمبود آموزش، دسترسی نابرابر به اینترنت، پیچیدگی سامانهها و مشکلات فنی مربوط میشود.
تجربههای موفق نیز نشان میدهد هرگاه فناوری به روشی ساده، در دسترس و متناسب با نیاز بازنشستگان طراحی شود، زمان دریافت خدمات کاهش یافته و رضایت کاربران افزایش پیدا میکند.
استفاده بازنشستگان از فناوری برای دریافت خدمات رفاهی
مصطفی منتظرالمهدی در مقاله خود میگوید استفاده از فناوری در میان بازنشستگان رو به افزایش است، اما هنوز فاصله قابل توجهی میان ظرفیت فناوری و میزان استفاده واقعی وجود دارد. یافتههای پژوهش نشان میدهد تنها ۱۹ درصد از بازنشستگان از پلتفرمهای آنلاین یا اپلیکیشنها برای دریافت خدمات رفاهی استفاده میکنند.
در مناطق محروم و کمتر توسعهیافته این میزان به دلیل کمبود آموزش و دسترسی محدود به ابزارهای فناوری، بسیار کمتر است. به عبارت دیگر دیجیتالی شدن خدمات رفاهی هنوز برای بخش بزرگی از بازنشستگان به یک امکان واقعی و در دسترس تبدیل نشده است.
چالشهای استفاده بازنشستگان از فناوری
چند مانع اساسی در مسیر بهرهگیری بازنشستگان از فناوری وجود دارد:
- کمبود آموزش: ۴۷ درصد از بازنشستگان اعلام کردهاند که نمیدانند چگونه از فناوریهای جدید مانند اپلیکیشنهای موبایلی و پلتفرمهای آنلاین استفاده کنند.
- دسترسی محدود به اینترنت باکیفیت: ۳۱ درصد از بازنشستگان در مناطق کمتر توسعهیافته به اینترنت مناسب دسترسی ندارند که این موضوع مانع دریافت دیجیتال خدمات میشود.
- مشکلات فنی: ۲۲ درصد از بازنشستگان از مشکلات فنی هنگام استفاده از سامانهها و اپلیکیشنها شکایت دارند.
این ارقام نشان میدهد مشکل فقط «دسترسی به فناوری» نیست، بلکه آموزش، زیرساختها و سهولت استفاده نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
تأثیر فناوری بر رضایت بازنشستگان
استفاده از فناوری تأثیر قابل توجهی بر افزایش رضایت بازنشستگان داشته است. بازنشستگانی که از فناوری استفاده کردهاند بهطور میانگین ۲۸ درصد رضایت بیشتری از کیفیت خدمات گزارش کردهاند.
برای نمونه، استفاده از سیستمهای نوبتدهی آنلاین در خدمات درمانی، زمان انتظار را بهطور متوسط تا ۴۰ درصد کاهش داده است. همچنین اپلیکیشنهای مدیریت مستمری به بازنشستگان کمک کرده است تا هزینههای ماهانه خود را بهتر مدیریت کنند.
این تجربیات نشان میدهد فناوری وقتی به درستی طراحی و اجرا شود، میتواند بخشی از بروکراسی، رفتوآمد و اتلاف وقت بازنشستگان را کاهش دهد.
راهکارهای افزایش استفاده بازنشستگان از فناوری
برای ارتقای استفاده بازنشستگان از فناوری، اقدامات زیر ضروری است:
- برگزاری دورههای آموزشی رایگان و کاربردی برای آشنایی بازنشستگان با فناوریهای جدید و اپلیکیشنهای خدماتی.
- طراحی اپلیکیشنها به گونهای که متناسب با شرایط و نیازهای بازنشستگان باشد و قابل فهم و ساده باشد.
- ایجاد مراکز یا مشاوران فناوری که بتوانند مشکلات فنی بازنشستگان را حل کنند و در مواقع نیاز، پشتیبانی ارائه دهند.
- توجه به دسترسی به ابزارهای دیجیتال از طریق ارائه تخفیف یا تسهیلات برای خرید گوشی هوشمند و تبلت.
تجربه موفق در استفاده بازنشستگان از فناوری
در یکی از مناطق تهران، بیش از ۶۵ درصد از بازنشستگان از یک اپلیکیشن خدمات رفاهی برای مدیریت مستمری، درخواست کمکهزینه درمانی و ثبتنام در برنامههای فرهنگی استفاده کردند. در نتیجه، زمان دریافت خدمات بهطور متوسط ۳۰ درصد کاهش یافت و ۷۲ درصد از بازنشستگان رضایت بیشتری از خدمات اعلام کردند.
این تجربه نشان میدهد مشکل بازنشستگان لزوماً بیاعتمادی یا بیمیلی به فناوری نیست، بلکه ابزار ساده، قابل فهم و آموزش مناسب میتواند میزان استقبال را به طور محسوسی افزایش دهد.
نقش دولت و سازمانها در توسعه فناوری برای بازنشستگان
دولت و سازمانهای مسئول نقش تعیینکنندهای در گسترش فناوری برای بازنشستگان دارند. نخست، باید در زیرساختهای دیجیتال سرمایهگذاری کرده و دسترسی به اینترنت پرسرعت به خصوص در مناطق محروم فراهم شود.
در مرحله بعد، ایجاد پلتفرمهای متمرکز اهمیت دارد تا بازنشسته مجبور به مراجعه به چندین سامانه مختلف نشود. یک پلتفرم جامع، هم کارایی را بالا میبرد و هم فرآیند دریافت خدمات را سادهتر میکند.
همچنین ارائه تخفیفها و مشوقهای مالی میتواند انگیزه استفاده از فناوری را افزایش دهد. به طور کلی، دیجیتالی شدن خدمات رفاهی باید همزمان به «دسترسی»، «آموزش» و «توان استفاده» توجه کند تا شکافهای موجود عمیقتر نشود.
درسآموختهها از تجربه کشورهای دیگر
تجربه کشورهایی مانند استرالیا و سوئد میتواند آموزنده باشد؛ این کشورها اپلیکیشنها و پلتفرمهای جامعی برای بازنشستگان طراحی کردهاند که طیف وسیعی از خدمات رفاهی، از جمله مدیریت مستمری و امور درمانی را پوشش میدهد.
در کنار آن، دولت این کشورها برنامههای آموزشی منظم برای بازنشستگان برگزار میکند تا بهرهمندی از خدمات سادهتر شود. البته این مدلها باید با در نظر گرفتن شرایط داخلی تطبیق داده شوند، اما اصولی مانند یکپارچهسازی خدمات، آموزش مستمر، طراحی ساده و دسترسی برابر به زیرساختهای دیجیتال قابل بهرهبرداری است.
نهایتاً، فناوری زمانی میتواند به بهبود زندگی بازنشستگان کمک کند که از ابزاری صرفاً فنی به خدمتی ساده، قابل دسترس و استفاده آسان برای همه تبدیل شود.