پایگاه خبری مکتوبنامه: همزمان با افزایش ۲۰ درصدی حقوق و اجرای مرحله سوم متناسبسازی در سال ۱۴۰۵، بررسی فیش حقوقی و جزئیات کسورات اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ زیرا مبلغی که در نهایت به حساب بازنشسته واریز میشود، پس از اعمال این کسورات تعیین خواهد شد.
حق بیمه تکمیلی؛ یکی از مهمترین کسورات ماهانه
یکی از اصلیترین مبالغی که از حقوق بازنشستگان کشوری کسر میشود، مربوط به بیمه تکمیلی درمان است.
صندوق بازنشستگی کشوری برای سال ۱۴۰۵ قرارداد بیمه تکمیلی را با بیمه دی منعقد کرده و دو طرح در اختیار بازنشستگان قرار داده است.
در طرح شماره یک که طرح پایه محسوب میشود، سهم بازنشسته برای هر نفر ماهانه ۸۰۰ هزار تومان است. افرادی که سال گذشته تحت پوشش بیمه تکمیلی بودهاند و برای تغییر طرح اقدامی نکردهاند، بهصورت پیشفرض در همین طرح قرار گرفتهاند.
طرح شماره دو پوشش گستردهتری دارد و سهم بازنشسته در آن برای هر نفر ماهانه یک میلیون و ۴۰ هزار تومان است. این طرح تعهدات بیشتری از جمله پوششهای تکمیلی در حوزه دارو و دندانپزشکی دارد.
مراقب کسر بیمه افراد تحت تکفل باشید
یکی از مواردی که میتواند باعث افزایش کسورات ماهانه شود، باقی ماندن نام افراد تحت تکفلی است که دیگر شرایط استفاده از بیمه تکمیلی را ندارند.
برای مثال، در صورت تغییر شرایط فرزند تحت تکفل به دلیل ازدواج، اشتغال یا خروج از شرایط تعیینشده، باید درخواست حذف او از پوشش بیمه ثبت شود. در غیر این صورت، ممکن است حق بیمه همچنان از حقوق بازنشسته کسر شود.
بنابراین بررسی فهرست افراد تحت پوشش بیمه تکمیلی میتواند از کسورات ناخواسته جلوگیری کند.
کسر بیش از ۳ میلیون تومان بابت کارمزد وام
موضوع دیگری که در ماههای اخیر اعتراض برخی بازنشستگان را به دنبال داشته، کسر یکجای کارمزد وام ضروری است.
بازنشستگانی که وام ضروری ۷۵ میلیون تومانی دریافت کردهاند، در برخی موارد با کسر بیش از ۳ میلیون تومان از حقوق خود تحت عنوان کارمزد وام مواجه شدهاند.
این مبلغ توسط بانک عامل کسر شده و ممکن است همزمان با سایر کسورات مانند حق بیمه تکمیلی از حقوق فرد کم شده باشد.
به همین دلیل، برخی بازنشستگان در یک ماه با مجموع کسورات چند میلیون تومانی مواجه شدهاند.
چرا بازنشستگان به کسر یکجای کارمزد اعتراض کردند؟
مهمترین انتقاد بازنشستگان این بوده است که مبلغ کارمزد بهصورت یکجا از حقوق آنها کسر شده و امکان پرداخت تدریجی یا اقساطی آن در نظر گرفته نشده است.
برای بازنشستهای که دریافتی ماهانه محدودی دارد، کسر همزمان حق بیمه تکمیلی، اقساط و بیش از ۳ میلیون تومان کارمزد میتواند بخش قابل توجهی از دریافتی یک ماه را کاهش دهد.
بنابراین اگر بازنشستهای در فیش حقوقی خود با کاهش غیرعادی مبلغ دریافتی مواجه شده، یکی از نخستین مواردی که باید بررسی کند، کارمزد وام و سایر کسورات بانکی است.
حذف بیمه اضافهکار چه اثری بر حقوق بازنشستگی داشته است؟
یکی از مشکلات ساختاری حقوق بازنشستگان کشوری به تغییرات مربوط به کسور بازنشستگی از اضافهکار بازمیگردد.
از سال ۱۳۹۳، کسر حق بیمه از اضافهکار برای برخی کارکنان مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری حذف شد. نتیجه این تغییر آن است که بخشی از دریافتی دوران اشتغال در محاسبه حقوق بازنشستگی لحاظ نمیشود.
بر اساس اظهارات مسئولان سازمان اداری و استخدامی، دریافتی برخی کارکنان هنگام بازنشستگی ممکن است بین ۳۰ تا بیش از ۶۰ درصد نسبت به دوران اشتغال کاهش پیدا کند.
این مسئله یکی از دلایل اصلی فاصله میان حقوق دوران اشتغال و مستمری بازنشستگی است.
اصلاح ماده ۱۰۶ میتواند چه تغییری ایجاد کند؟
برای کاهش این فاصله، اصلاح ماده ۱۰۶ قانون مدیریت خدمات کشوری در دستور کار قرار گرفته است.
هدف از این اصلاح، افزایش اقلامی است که مشمول کسور بازنشستگی میشوند تا در آینده سهم بیشتری از دریافتی کارکنان در محاسبه مستمری آنها لحاظ شود.
در صورت اجرای این اصلاحات، میتوان انتظار داشت فاصله میان حقوق دوران اشتغال و بازنشستگی برای کارکنانی که در سالهای آینده بازنشسته میشوند کاهش پیدا کند.
حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چقدر افزایش یافت؟
در کنار کسورات، حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ نیز افزایش پیدا کرده است.
بر اساس احکام سال جدید، حقوق بازنشستگان ۲۰ درصد نسبت به سال ۱۴۰۴ افزایش یافته و مبلغ ثابت ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان نیز در محاسبات لحاظ شده است. همچنین مرحله سوم متناسبسازی اجرا شده است.
مرحله سوم متناسبسازی بر مبنای ۳۰ درصد باقیمانده مسیر دستیابی به ۹۰ درصد حقوق و فوقالعادههای مشمول کسور شاغل مشابه و همتراز اجرا شده است.
کف حقوق بازنشستگان دارای ۳۰ سال سابقه نیز در سال ۱۴۰۵ به ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.
چگونه بفهمیم دقیقاً چه مبلغی از حقوق کسر شده است؟
بهترین راه، بررسی فیش و حکم حقوقی در درگاه خدمات الکترونیک صندوق بازنشستگی کشوری است.
بازنشسته میتواند با ورود به سامانه، جزئیات دریافتی و کسورات خود را مشاهده و مشخص کند هر مبلغ بابت چه موضوعی از حقوق او کسر شده است.
اگر مبلغی بدون توضیح روشن یا بیش از میزان مورد انتظار کسر شده باشد، باید موضوع از طریق صندوق پیگیری شود.
مسئول کسورات بیمه تکمیلی کیست؛ صندوق یا بیمه دی؟
بر اساس توضیحات منتشرشده، مسئولیت اعمال کسورات از حقوق بازنشستگان بر عهده صندوق بازنشستگی کشوری است.
بیمه دی بر اساس فهرست و اطلاعاتی که صندوق در اختیار آن قرار میدهد، خدمات بیمهای را ارائه میکند و مسئول مستقیم کسر مبالغ از فیش حقوقی نیست.
بنابراین بازنشستگانی که درباره مبلغ حق بیمه تکمیلی یا تعداد افراد تحت پوشش اعتراض دارند، باید ابتدا موضوع را از صندوق بازنشستگی کشوری پیگیری کنند.
راههای پیگیری کسورات حقوق بازنشستگان
در صورت مشاهده هرگونه مغایرت، بازنشستگان میتوانند از طریق مرکز ارتباط با ذینفعان صندوق بازنشستگی کشوری با شماره ۰۲۱-۲۵۰۰ یا درگاه خدمات الکترونیک صندوق موضوع را پیگیری کنند.
همچنین بهتر است پیش از ثبت اعتراض، فیش حقوقی ماه جاری و ماه قبل با یکدیگر مقایسه شوند تا مشخص شود افزایش کسورات دقیقاً از کدام بخش ایجاد شده است.
جمعبندی
مهمترین کسورات حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ شامل حق بیمه تکمیلی، اقساط و کارمزد وامهاست.
حق بیمه تکمیلی در طرح پایه ماهانه ۸۰۰ هزار تومان و در طرح دوم یک میلیون و ۴۰ هزار تومان به ازای هر نفر است. همچنین برخی دریافتکنندگان وام ضروری ۷۵ میلیون تومانی با کسر یکجای بیش از ۳ میلیون تومان بابت کارمزد مواجه شدهاند.
از سوی دیگر، مشکلات ساختاری مانند حذف کسور بازنشستگی از برخی پرداختها نظیر اضافهکار نیز در سالهای گذشته موجب افزایش فاصله میان حقوق شاغلان و بازنشستگان شده است.
بازنشستگانی که با کاهش غیرمنتظره دریافتی مواجه میشوند، بهتر است ابتدا فیش حقوقی خود را بررسی و سپس در صورت وجود مغایرت، موضوع را از صندوق بازنشستگی کشوری پیگیری کنند.