پایگاه خبری مکتوبنامه: ؛ طرح ساماندهی کارکنان دولت که از سال ۱۳۹۹ در مجلس کلید خورد، پس از ۶ سال کشوقوس میان مجلس، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام، اکنون با رویکردی جدید از سوی دولت در حال پیگیری است . در حالی که نیروهای شرکتی که سالها با تأخیر در پرداخت حقوق، کسورات بیمه ناقص و امنیت شغلی پایین مواجه بودهاند، منتظر تعیینتکلیف نهایی هستند .
گام اول از پایان شهریور عملیاتی میشود
بر اساس مصوبه شورای عالی اداری، سازمان اداری و استخدامی کشور گام نخست ساماندهی کارکنان شرکتی را آغاز کرده است . سیدفاضل موسوی، معاون حقوقی، مجلس و استانهای سازمان اداری و استخدامی کشور، از آغاز پرداخت مستقیم حقوق کارکنان شرکتی از پایان شهریور ۱۴۰۵ خبر داده است .
جزئیات گام اول:
حقوق کارکنان شرکتی بهصورت مستقیم به حساب خود افراد واریز خواهد شد.
شرکتهای پیمانکاری دیگر در فرآیند پرداخت حقوق دخالت نخواهند داشت .
نظارت بر پرداخت حق بیمه و تأمین اجتماعی این نیروها افزایش مییابد .
تعداد نیروهای شرکتی ثبتشده
بر اساس آخرین آمار، تاکنون حدود ۷۰۰ هزار نیروی شرکتی در سامانه مربوط به ساماندهی کارکنان شرکتی ثبتنام کردهاند و با احتساب افرادی که در سامانه ثبتنام نکردهاند، این آمار میتواند افزایش یابد .
۳ مانع اساسی بر سر راه تبدیل وضعیت
اگرچه پرداخت مستقیم حقوق گامی مثبت محسوب میشود، اما مطالبه اصلی نیروهای شرکتی یعنی «تبدیل وضعیت و قرارداد مستقیم با دستگاههای اجرایی» با موانع قانونی جدی مواجه است. ذبیحالله سلمانی، معاون سرمایهانسانی سازمان اداری و استخدامی کشور، این موانع را بهتفصیل تشریح کرده است .
مانع اول: عدالت استخدامی (بند ۲ سیاستهای کلی نظام اداری)
نخستین ایراد هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام، مغایرت تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی با بند ۲ سیاستهای کلی نظام اداری بود که بر «عدالت استخدامی و برابری فرصتها» تأکید دارد. از آنجا که نیروهای شرکتی در آزمون استخدامی شرکت نکردهاند، تبدیل مستقیم وضعیت آنها با این اصل مغایرت دارد .
مانع دوم: چابکسازی دولت (بند ۱۰ سیاستهای کلی نظام اداری)
ایراد دوم به بند ۱۰ سیاستهای کلی نظام اداری مربوط است که بر «چابکسازی، متناسبسازی و اندازهسازی ساختار دولت» تأکید دارد. تبدیل وضعیت حدود ۷۰۰ هزار نفر، به معنای افزایش کارکنان دولت و مغایرت با سیاست کوچکسازی دولت است .
مانع سوم: بار مالی (بند ۱۶ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی)
سومین ایراد، ناظر بر بار مالی ناشی از اجرای طرح است. سازمان برنامه و بودجه بار مالی این طرح را حدود ۱۸۵ همت برآورد کرده است . این بار مالی صرفاً شامل هزینه مستقیم نیروی انسانی نمیشود، بلکه شامل هزینههای تجهیزات، خودرو و سایر ملزوماتی است که دستگاههای اجرایی برای ادامه فعالیت این نیروها باید تأمین کنند .
دغدغههای اصلی نیروهای شرکتی
بر اساس گزارشهای منتشرشده از نشستهای کارگروه ویژه با نیروهای شرکتی، مهمترین دغدغههای آنها عبارت است از :
۱. امنیت شغلی و قرارداد مستقیم با دولت
۲. پرداخت نامنظم حقوق با تأخیر ۱۰ تا ۲۰ روزه
۳. کسورات بیمه ناقص که منجر به کاهش سابقه بازنشستگی میشود
۴. عدم بهرهمندی از خدمات رفاهی مشابه کارکنان رسمی
جدول خلاصه وضعیت طرح ساماندهی کارکنان دولت
| عنوان | جزئیات |
|---|---|
| گام اول (در حال اجرا) | پرداخت مستقیم حقوق نیروهای شرکتی از پایان شهریور ۱۴۰۵ |
| تعداد نیروهای ثبتشده | حدود ۷۰۰ هزار نفر در سامانه مربوطه |
| گام دوم (تبدیل وضعیت) | فعلاً امکانپذیر نیست |
| موانع اصلی | عدالت استخدامی، چابکسازی دولت، بار مالی ۱۸۵ همتی |
| امتیاز سابقه کار | هر سال سابقه خدمت، یک امتیاز (تا سقف چهار امتیاز) در آزمونهای استخدامی |
نکات مهم / تذکرات / هشدارها
۱. تبدیل وضعیت فعلاً امکانپذیر نیست: معاون سازمان اداری و استخدامی کشور تصریح کرده است که به دلیل موانع قانونی، فعلاً امکان تبدیل وضعیت و قرارداد مستقیم نیروهای شرکتی وجود ندارد .
۲. امتیاز سابقه کار در آزمونهای استخدامی: برای حمایت از نیروهای شرکتی، پیشبینی شده است که هر سال سابقه خدمت، یک امتیاز (تا سقف چهار امتیاز) در آزمونهای استخدامی برای آنها لحاظ شود .
۳. نیازمند قانونگذاری جدید: در صورت تصویب قانون جدید در مجلس درباره تبدیل وضعیت و قرارداد مستقیم این نیروها، موضوع از مسیر قانونگذاری قابل پیگیری خواهد بود .
۴. نیروهای دارای مدرک کارشناسی به بالا: بر اساس یکی از سناریوهای مطرح، نیروهای شرکتی با مدرک کارشناسی و بالاتر بهصورت مستقیم، قرارداد «کار معین» میبندند و دارندگان مدارک پایینتر نیز در قالب ماده ۱۲۴ قانون خدمات کشوری ساماندهی میشوند .
جمعبندی کاربردی
طرح ساماندهی کارکنان دولت با اجرای مصوبه پرداخت مستقیم حقوق از پایان شهریور ۱۴۰۵ وارد فاز عملیاتی شده است. با این حال، تبدیل وضعیت حدود ۷۰۰ هزار نیروی شرکتی به دلیل سه مانع اصلی «عدالت استخدامی»، «چابکسازی دولت» و «بار مالی ۱۸۵ همتی» فعلاً امکانپذیر نیست و نیازمند قانونگذاری جدید است . نیروهای شرکتی در مسیر ورود به بدنه دولت، از امتیاز سابقه کار در آزمونهای استخدامی بهرهمند خواهند شد .
سوالات متداول
۱. طرح ساماندهی کارکنان دولت در چه مرحلهای قرار دارد؟
دولت مصوبه پرداخت مستقیم حقوق نیروهای شرکتی را از پایان شهریور ۱۴۰۵ اجرایی کرده است، اما تبدیل وضعیت و قرارداد مستقیم نیروهای شرکتی به دلیل موانع قانونی فعلاً امکانپذیر نیست .
۲. تعداد نیروهای شرکتی مشمول این طرح چقدر است؟
بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه مربوطه، حدود ۷۰۰ هزار نیروی شرکتی ثبتنام کردهاند .
۳. چرا تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی انجام نمیشود؟
به دلیل سه ایراد هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام شامل مغایرت با عدالت استخدامی، چابکسازی دولت و بار مالی ۱۸۵ همتی .
۴. آیا نیروهای شرکتی میتوانند در آزمونهای استخدامی شرکت کنند؟
بله و به ازای هر سال سابقه خدمت، تا سقف ۴ امتیاز به آنها تعلق خواهد گرفت .
۵. پرداخت مستقیم حقوق از چه تاریخی اجرا میشود؟
نخستین پرداخت مستقیم حقوق کارکنان شرکتی در پایان شهریور ۱۴۰۵ انجام خواهد شد .
۶. آیا تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی در آینده امکانپذیر است؟
با توجه به اینکه طرح اصلی با موانع قانونی مواجه شده، نیازمند بررسی مجدد و احتمالاً قانونگذاری جدید در مجلس است .